## 8. Огоҳлантирувчи ва авария ишоралари, авария сабабли тўхташ белгисининг қўлланилиши

44. Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади:
- бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар;
- товушли ишоралар;
- чироқларнинг ёқиб ўчирилиши;
- кундуз куни яқинни ёритувчи чироқларнинг ёқилиши.
45. Ҳайдовчи ҳаракатланишни бошлашдан, қайта тизилишдан, бурилиш (қайрилиб олиш)дан ва тўхташдан олдин тегишли йўналишни кўрсатувчи ёруғлик ишораларини ёқиши, улар бўлмаганда ёки ишламаганда қўл билан ишоралар бериши шарт.
Чапга бурилиш (қайрилиб олиш)ни билдирувчи ишорага чап қўлни ёнга узатиш ёки ўнг қўлни тирсакдан тўғри бурчак остида букиб, юқорига кўтариш мос келади.
Ўнгга бурилиш (қайрилиб олиш) ни билдирувчи ишорага ўнг қўлни ёнга узатиш ёки чап қўлни тирсакдан тўғри бурчак остида букиб, юқорига кўтариш мос келади.
Тўхташ ишораси чап ёки ўнг қўлни юқорига кўтариб берилади.
46. Бурилиш кўрсатгичи ёки қўл билан берилаётган ишора манёврни бажаришдан олдинроқ берилиши ва уни тугаллагач, дарҳол тўхтатилиши керак (қўл билан берилаётган ишорани манёврни бевосита бажаришдан олдин тугаллаш мумкин).
Ишоралар бошқа йўл ҳаракати қатнашчиларини чалғитмаслиги керак.
Огоҳлантирувчи ишора бериш ҳайдовчига олдин ўтиш ҳуқуқини бермайди ва уни зарурий эҳтиёт чораларини кўриш масъулиятидан озод этмайди.
47. Ҳайдовчи ҳаракат йўналишини ўзгартириш ҳақидаги огоҳлантирувчи ишорани беришдан олдин орқадан келаётган, уни қувиб ўтишни бошлаган ва бошқа ҳаракат иштирокчиларига халақит бермаётганлигига ишонч ҳосил қилиши керак.
48. Товушли ишоралар фақат қуйидаги ҳолларда қўлланилиши мумкин:
- аҳоли пунктларидан ташқарида бошқа ҳайдовчиларни қувиб ўтиш ҳақида огоҳлантириш учун;
- зарур бўлган ҳолларда йўл-транспорт ҳодисасининг олдини олиш учун.
49. Қувиб ўтиш ҳақида товушли ишора ўрнига ёки у билан бирга чироқларни ёқиб-ўчириб, огоҳлантириш ишорасини ҳам бериш мумкин.
50. Бурилишни кўрсатувчи барча ёруғлик ишораларининг бир вақтда милтиллаши авария ишоралари ҳисобланади.
Авария ишораси қуйидаги ҳолларда ёқилиши керак:
- йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлганда;
- тўхташ тақиқланган жойларда мажбурий тўхталганда;
- чироқлар ёруғлиги ҳайдовчининг кўзини қамаштирганда;
- шатакка олишда (шатакка олинган транспорт воситасида).
Транспорт воситаси хавф туғдириши мумкин бўлган бошқа ҳолларда ҳам ҳайдовчи йўл ҳаракати қатнашчиларини огоҳлантириш мақсадида авария ишораларини ёқиши керак.
51. Транспорт воситаси тўсатдан тўхтаб қолганида зудлик билан авария ёруғлик ишорасини ёқиш, агар ишламаса авария тўхташ белгисини (милтилловчи қизил чироқ) дарҳол ўрнатиш керак. У қуйидаги ҳолларда қўлланилади:
- йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлганда;
- тўхташ тақиқланган жойларда ёки тўхтаган жойидаги кўриниш транспорт воситасини бошқа ҳайдовчилар томонидан ўз вақтида пайқаб олишга - тўсқинлик қиладиган жойларда мажбурий тўхтаб қолганда.
Бундай белги (чироқ) ҳайдовчиларни хавфли вазият ҳақида ўз вақтида огоҳлантириш имконини берадиган масофада ўрнатилиши керак. Бу масофа аҳоли яшаш жойларида транспорт воситасидан 15 метр, аҳоли яшамайдиган жойларда эса 30 метрдан кам бўлмаслиги керак.
52. Шатакка олинган транспорт воситасида авария ёруғлик ишоралари бўлмаса ёки улар ишламаса унинг орқа томонига авария сабабли тўхташ белгиси ўрнатилиши керак.