## 3. ТАҚИҚЛОВЧИ БЕЛГИЛАР

Тақиқловчи белгилар йўл ҳаракатига маълум чекланишлар киритиш ёки уларни бекор қилиш учун қўлланилади.
3.1 «Кириш тақиқланган»
Барча транспорт воситаларининг кириши тақиқланишини билдиради.
3.2 «Ҳаракатланиш тақиқланган»
Барча транспорт воситаларининг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.3 «Механик транспорт воситаларининг ҳаракатланиши тақиқланган»
3.4 «Юк автомобилларининг ҳаракатланиши тақиқланган»
Тўла вазни 3,5 тоннадан (агар вазни белгида кўрсатилмаган бўлса) ёки тўла вазни белгида кўрсатилгандан ортиқ бўлган юк автомобиллари ва транспорт воситалари таркибларининг, шунингдек тракторлар, ўзиюрар мосламаларнинг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.4 йўл белгиси бортларига қия оқ чизиқ тортилган ёки одамларни ташиш учун мўлжалланган юк автомобилларининг ҳаракатланишини тақиқламайди.
3.5 «Мотоцикллар ҳаракатланиши тақиқланган»
3.6 «Тракторлар ҳаракатланиши тақиқланган»
Тракторлар, ўзиюрар мосламаларнинг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.7 «Тиркама билан ҳаракатланиш тақиқланади»
Юк ташувчи транспорт воситалари, тракторларнинг барча турдаги тиркамалар билан ҳаракатланиши, шунингдек механик транспорт воситаларини ҳар қандай усулда шатакка олиш тақиқланишини билдиради.
3.8 «От-арава ҳаракатланиши тақиқланган»
От-арава (чана), отлиқлар, юк ортилган ҳайвонларнинг ҳаракатланиши, шунингдек мол (пода) ҳайдаб ўтиш тақиқланишини билдиради.
3.9 «Велосипедда ҳаракатланиш тақиқланган»
Велосипед ва мопедларнинг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.10 «Пиёдаларнинг ҳаракатланиши тақиқланган»
3.11 «Вазн чекланган»
Ҳақиқий умумий вазни белгида кўрсатилганидан ортиқ бўлган транспорт воситаларининг, шунингдек транспорт воситалари таркибларининг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.12 «Ўққа тушадиган оғирлик чекланган»
Бирорта ўқига тушадиган ҳақиқий оғирлиги белгида кўрсатилганидан ортиқ бўлган транспорт воситаларининг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.13 «Чекланган баландлик»
Габарит баландлиги (юк билан ёки юксиз) белгида кўрсатилганидан ортиқ бўлган транспорт воситаларининг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.14 «Чекланган кенглик»
Габарит кенглиги (юк билан ёки юксиз) белгида кўрсатилганидан ортиқ бўлган транспорт воситаларининг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.15 «Чекланган узунлик»
Габарит узунлиги (юк билан ёки юксиз) белгида кўрсатилганидан ортиқ бўлган транспорт воситалари (транспорт воситалари таркиблари)нинг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.16 «Энг кам оралиқ»
Белгида кўрсатилганидан кам оралиқ масофада ҳаракатланиш тақиқланишини билдиради.
3.17.1 «Божхона»
Божхона (текширув маскани) олдида тўхтамасдан ўтиш тақиқланишини билдиради.
3.17.2 «Хавф-хатар»
Йўл-транспорт ҳодисаси ёки бошқа хавфли вазиятлар туфайли, истисносиз, барча транспорт воситаларининг ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
3.18.1 «Ўнгга бурилиш тақиқланган»
3.18.2 «Чапга бурилиш тақиқланади»
3.19 «Қайрилиш тақиқланган»
3.20 «Қувиб ўтиш тақиқланган»
Соатига 40 км дан кам тезликда ҳаракатланаётган якка транспорт воситасидан бошқа транспорт воситаларини қувиб ўтиш тақиқланишини билдиради.
3.21 «Қувиб ўтиш тақиқланган ҳудуднинг охири»
3.22 «Юк автомобилларида қувиб ўтиш тақиқланган»
Тўла вазни 3,5 тоннадан ортиқ бўлган юк автомобилларида барча транспорт воситаларини қувиб ўтиш тақиқланишини билдиради. (соатига 40 км дан кам тезликда ҳаракатланаётган транспорт воситаси, трактор, от-арава, велосипед бундан мустасно).
3.23 «Юк автомобилларида қувиб ўтиш тақиқланган ҳудуднинг охири»
3.24 «Юқори тезлик чекланган»
Белгида кўрсатилганидан ортиқ тезликда (км/с) ҳаракатланиш тақиқланишини билдиради.
3.25 «Юқори тезлик чекланган ҳудуднинг охири»
3.26 «Товуш мосламаларидан фойдаланиш тақиқланган»
Йўл транспорт ҳодисасининг олдини олиш ҳолларидан бошқа вазиятларда товуш мосламасидан фойдаланиш тақиқланишини билдиради.
3.27 «Тўхташ тақиқланган»
Транспорт воситаларининг тўхташи ва тўхтаб туриши тақиқланишини билдиради.
3.28 «Тўхтаб туриш тақиқланган»
Транспорт воситаларининг тўхтаб туриши тақиқланишини билдиради.
3.29 «Ойнинг тоқ кунларида тўхтаб туриш тақиқланган»
3.30 «Ойнинг жуфт кунларида тўхтаб туриш тақиқланган»
3.31 «Барча чекловларнинг охири»
3.16, 3.20, 3.22, 3.24, 3.26 — 3.30 белгиларидан бир нечтасига бир вақтда амал қиладиган оралиқларнинг охирини билдиради.
3.32 «Хавфли юк ташиётган транспорт воситасининг ҳаракати тақиқланган»
3.33 «Портловчи ва тез алангаланувчи юкни ташиётган транспорт воситасининг ҳаракати тақиқланган»
3.1 — 3.3, 3.18.1, 3.18.2, 3.19, 3.27 белгиларга амал қилиш йўналишли транспорт воситаларига, 3.2 — 3.8 белгилари белгиланган зонада жойлашган корхоналарга хизмат кўрсатувчи транспорт воситаларига, шунингдек, белгиланган зонада яшайдиган ёки ишлайдиган фуқароларга хизмат қилувчи ёки уларга тегишли бўлган транспорт воситаларига таъсир қилмайди. Бундай ҳолларда транспорт воситалари белгиланган жойга яқин чорраҳадан кириб ёки чиқиб кетишлари керак.
3.27 белгиси йўналишсиз енгил таксиларга йўловчиларни тушуриш-чиқариш (юкларни ортиш-тушуриш) вақтида таъсир қилмайди.
Ушбу Қоидаларнинг 176-бандига биноан «Ногирон» таниш белгиси билан белгиланган автомобиллар ва кажавали мотоциклларни бошқараётган ногирон ҳайдовчилар 3.2, 3.3 ва 3.28 белгилари талабларидан четга чиқишлари мумкин. 7.18 белги бўлганда 3.27 белгисининг таъсир доирасида тўхташга рухсат этилади.
3.28 — 3.30 белгиларининг таксометри ишлаб турган таксиларга тааллуқли эмас.
3.18.1 ва 3.18.2 белгилари қатнов қисмларининг қайси кесишмаси олдига ўрнатилса, шу кесишмага татбиқ этилади.
3.16, 3.20, 3.22, 3.24, 3.26 — 3.30, 3.32, 3.33 белгилари белги ўрнатилган жойдан кейинги энг яқин чорраҳагача, чорраҳаси бўлмаган аҳоли пунктларида аҳоли яшайдиган ҳудуднинг охиригача таъсир қилади. Йўлга туташ ҳудудлардан дала ва ўрмонларнинг йўл билан туташган ҳамда иккинчи даражали йўллардан чиқиш жойларида, уларнинг олдида тегишли белгилар ўрнатилмаган бўлса, бу белгиларнинг таъсири йўқолмайди.
Аҳоли пунктларига етмай ўрнатилган 3.24 белгисининг таъсири 5.22 белгисигача кучини сақлайди.
Белгиларнинг таъсир доираси аниқлаштирилиши мумкин: 3.16 ва 3.26 белгилари 7.2.1 қўшимча ахборот белгиси орқали; 3.20, 3.22, 3.24 белгилари 3.21, 3.23, 3.25 белгилари ва 7.2.1 қўшимча ахборот белгиси орқали; 3.27 — 3.30 белгиларининг амал қилиш оралиғи охирига 3.27 — 3.30 белгилари 7.2.3 қўшимча ахборот белгиси билан бирга такрор ўрнатилади ёки 7.2.2 қўшимча ахборот белгиси билан қўлланилади.
3.27 белгиси 1.4 ётиқ чизиғи билан биргаликда, 3.28 белгиси эса 1.10 ётиқ чизиғи билан биргаликда қўлланиши мумкин, бунда белгиларга амал қилиш чизиқлар узунлиги билан аниқланади.
3.10, 3.27 — 3.30 белгилари йўлнинг қайси томонига ўрнатилган бўлса, уларга фақат ўша томонда амал қилинади.