## 5. АХБОРОТ-КЎРСАТГИЧ БЕЛГИЛАРИ

Ахборот-кўрсатгич белгилари маълум ҳаракат тартибларини киритади ёки уларни бекор қилади, ҳамда аҳоли пунктлари ва бошқа манзилларнинг жойлашуви ҳақида маълумот беради.
5.1 «Автомагистрал»
Йўл ҳаракати қоидаларининг автомагистралларда ҳаракатланиш тартиби ўрнатилган йўлни билдиради.
5.2 «Автомагистралнинг охири»
5.3 «Автомобиллар учун мўлжалланган йўл»
Фақат автомобиллар, автобус ва мотоциклларнинг ҳаракатланиши учун мўлжалланган йўлни билдиради.
5.4 «Автомобиллар учун мўлжалланган йўлнинг охири»
5.5 «Бир томонлама ҳаракатли йўл»
Транспорт воситалари бутун кенглик бўйича бир йўналишда ҳаракатланадиган йўл ёки қатнов қисмини билдиради.
5.6 «Бир томонлама ҳаракатли йўлнинг охири»
5.7.1
5.7.2
«Бир томонлама ҳаракатли йўлга чиқиш»
Ҳаракатланиш бир томонлама бўлган йўлга ёки қатнов қисмига чиқишни билдиради.
5.8.1 «Бўлаклар бўйича ҳаракат йўналиши»
Бўлаклар сони ва ҳар бири бўйича рухсат этилган ҳаракатланиш йўналишини билдиради.
5.8.2-1
5.8.2-2
5.8.2-3
5.8.2-4
«Бўлак бўйича ҳаракатланиш йўналиши». Бўлак бўйича рухсат этилган ҳаракат йўналишини билдиради.
Йўлнинг четки чап бўлагидан чапга бурилишга рухсат берувчи 5.8.1 ва 5.8.2 белгилари шу бўлакдан қайрилишга ҳам рухсат беради.
Чорраҳадан олдин ўрнатилган 5.8.1 ва 5.8.2 белгиларининг таъсири, агар шу туркумдаги бошқа белгилар ўрнатилмаган бўлса, бутун чорраҳага татбиқ этилади.
5.8.3-1
5.8.3-2
5.8.3 «Бўлакнинг бошланиши»
Йўлнинг секинлашиш бўлаги ёки баландликка кўтарилишдаги қўшимча бўлакнинг бошланиш жойини билдиради.
Агар белгига 4.7 «Энг кам тезлик» белгисининг тасвири тушган бўлса, кўрсатилган ёки ундан каттароқ тезликда ҳаракатлана олмайдиган транспорт воситасининг ҳайдовчиси асосий бўлакдан қўшимча бўлакка қайта тизилиши керак.
5.8.4 «Бўлакнинг бошланиши»
Уч бўлакли йўлларда шу йўналишда ҳаракатланиш учун мўлжалланган ўрта бўлак қисмининг бошланишини билдиради.
5.8.5 «Бўлак охири»
Баландликка кўтарилишдаги қўшимча бўлакнинг ёки тезланиш бўлагининг охирини билдиради.
5.8.6 «Бўлак охири»
Уч бўлакли йўлларда шу йўналишда ҳаракатланиш учун мўлжалланган ўрта бўлак қисмининг охирини билдиради.
5.8.7-1
5.8.7-2
5.8.8
5.8.7, 5.8.8 «Бўлаклар бўйича ҳаракатланиш йўналиши»
Агар 5.8.7 белгисида бирор транспорт воситасининг ҳаракатланишини тақиқловчи белги тасвирланган бўлса, унда бу тур транспорт воситасининг тегишли бўлакда ҳаракатланиши тақиқланишини билдиради.
5.8.7 ва 5.8.8 белгилари йўналишлар сонига кўра тўрт ва ундан ортиқ бўлакли йўлларга ҳам татбиқ этилиши мумкин. Тасвири алмашадиган 5.8.7, 5.8.8 белгилари ёрдамида реверсив ҳаракат ташкил этилиши мумкин.
5.9 «Йўналишли транспорт воситалари учун мўлжалланган бўлак»
Транспорт воситалари йўналишида ҳаракатланадиган йўналишли транспорт воситалари учун мўлжалланган бўлакни билдиради.
Белги қайси бўлак устида жойлашган бўлса, шу бўлакка татбиқ этилади. Йўлнинг ўнг томонига ўрнатилган белгининг таъсири ўнг бўлакка татбиқ этилади.
5.10.1 «Йўналишли транспорт воситалари учун бўлаги бор йўл»
Йўналишли транспорт воситаларининг умумий оқимга қарши ҳаракатланиши учун ажратилган бўлакни билдиради.
5.10.2
5.10.3
5.10.2, 5.10.3. «Йўналишли транспорт воситалари учун бўлаги бор йўлга чиқиш»
5.10.4 «Йўналишли транспорт воситалари учун бўлаги бор йўлнинг охири»
5.11.1 «Қайрилиб олиш жойи»
Чапга бурилиш тақиқланади.
5.11.2 «Қайрилиб олиш оралиғи»
Қайрилиб олиш оралиғининг узунлигини билдиради. Чапга бурилиш тақиқланади.
5.12 «Автобус ва (ёки) троллейбус тўхташ жойи»
5.13 «Трамвай тўхташ жойи»
5.14 «Енгил таксилар тўхтаб туриш жойи»
5.15 «Тўхтаб туриш жойи»
5.16.1
5.16.2
5.16.1, 5.16.2 «Пиёдалар ўтиш жойи»
Ўтиш жойи олдида 1.14.1-1.14.2 ётиқ чизиғи бўлмаганда 5.16.2 белгиси йўлдан ўнг томонга ўтиш жойининг олд чегарасига, 5.16.1 белгиси эса чап томонга ўтиш жойининг орқа чегарасига ўрнатилади.
5.17.1
5.17.2
5.17.1, 5.17.2 «Пиёдаларнинг ер остидан ўтиш жойи»
5.17.3
5.17.4
5.17.3, 5.17.4 «Пиёдаларнинг ер устидан ўтиш жойи»
5.18 «Тавсия этилган тезлик»
Йўлнинг шу қисмида тавсия этилган ҳаракатланиш тезлигини билдиради. Белгига энг яқин чорраҳагача амал қилинади. 5.18 белгиси огоҳлантирувчи белги билан бирга қўлланса, унинг таъсир оралиғи хавфли қисмнинг узунлиги билан аниқланади.
5.19.1
5.19.2
5.19.3
5.19.1 — 5.19.3 «Охири берк йўл»
Йўлнинг кўрсатилган йўналишда охири берклигини билдиради.
5.20.1-1
5.20.1-2
5.20.1-3
5.20.1-4
5.20.2-1
5.20.2-2
5.20.1, 5.20.2 «Йўналишларнинг дастлабки кўрсаткичи»
Белгида кўрсатилган аҳоли пункти ва бошқа манзилларга ҳаракатланиш йўналишини билдиради.
Белгида 5.29.1 белгисининг ҳамда автомагистраль, аэропорт ва бошқа рамзий белгилар тасвири туширилган бўлиши мумкин. 5.20.1 белгисида ҳаракатланиш тартибининг хусусиятлари тўғрисида ахборот берувчи бошқа белгиларнинг тасвири ҳам тушган бўлиши мумкин. 5.20.1 белгисининг паст қисмида белги ўрнатилган жойдан чорраҳагача бўлган масофа кўрсатилади.
5.20.1 белгиси йўлнинг 3.11 — 3.15 тақиқловчи белгиларидан бири ўрнатилган қисмларини айланиб ўтиш йўналишини кўрсатиш учун ҳам қўлланилади.
5.20.3 «Ҳаракатланиш схемаси»
Чорраҳада айрим йўналишларда ҳаракатланиш тақиқланган бўлса ҳаракатланиш йўналиши ёки мураккаб чорраҳаларда рухсат этилган ҳаракатланиш йўналишини билдиради.
5.21.1-1
5.21.1-2
5.21.1 «Йўналиш кўрсаткичи»
5.21.2-1
5.21.2-2
5.21.2 «Йўналишлар кўрсаткичи»
Кўрсатилган манзилларга ҳаракатланиш йўналишларини билдиради. Белгиларда манзилларгача бўлган масофа (км) кўрсатилиши, автомагистраллар, аэропортлар ва бошқа рамзий белгилар тасвирланган бўлиши мумкин.
5.22 «Аҳоли пунктининг бошланиши»
Ушбу Қоидаларнинг аҳоли пунктларида ҳаракатланиш тартибини белгиловчи талабларига амал қилинадиган жойларнинг номи ҳамда унинг бошланишини билдиради.
5.23 «Аҳоли пунктининг охири»
Ушбу Қоидаларнинг аҳоли пунктларида ҳаракатланиш тартиб-талаблари бекор қилинган жойни билдиради.
5.24 «Аҳоли пунктининг бошланиши»
Ушбу Қоидаларнинг аҳоли пунктларида ҳаракатланиш тартибини белгиловчи талабларига амал қилинмайдиган жойларнинг номи ҳамда унинг бошланишини билдиради.
5.25 «Аҳоли пунктининг охири»
5.24 йўл белгиси билан кўрсатилган аҳоли пунктининг охирини билдиради.
5.26 «Манзил номи»
Аҳоли пунктларидан бошқа манзилларнинг номини билдиради. (дарё, кўл, довон, хушманзара жой ва ҳ. к.).
5.27 «Масофалар кўрсаткичи»
Йўналиш бўйича жойлашган аҳоли пунктларигача бўлган масофани билдиради. (км).
5.28 «Километр белгиси»
Йўлнинг боши ёки охиригача бўлган масофани билдиради. (км).
5.29.1-1
5.29.1-2
5.29.2-1
5.29.2-2
5.29.2-3
5.29.1, 5.29.2 «Йўл рақами»
5.29.1 — йўлга берилган рақам, 5.29.2 — йўлнинг рақами ва йўналишини билдиради.
5.30.1
5.30.2
5.30.3
5.30.1 — 5.30.3 «Юк автомобиллари учун ҳаракатланиш йўналиши»
Чорраҳада юк автомобиллари, тракторлар ва ўзиюрар мосламаларга бирор йўналишда ҳаракатланиш тақиқланган бўлса, бундай транспорт воситаларига тавсия этилган ҳаракатланиш йўналишлари кўрсатади.
5.31 «Айланиб ўтиш тасвири»
Ҳаракатланиш учун вақтинча ёпиб қўйилган йўл қисмини четлаб ўтиш чизмасини билдиради.
5.32.1
5.32.2
5.32.3
5.32.1 — 5.32.3 «Четлаб ўтиш йўналиши»
Ҳаракатланиш вақтинча ёпиб қўйилган йўл қисмини четлаб ўтиш йўналишини билдиради.
5.33 «Тўхташ чизиғи»
Светофорнинг (тартибга солувчининг) тақиқловчи ишорасида транспорт воситалари тўхтайдиган жойни билдиради.
5.34.1
5.34.2
5.34.1, 5.34.2. «Бошқа қатнов қисмига қайта тизилишнинг бошланғич кўрсаткичи»
Ажратувчи бўлаги бўлган йўлнинг ҳаракатланиш учун ёпиқ ҳудудини айланиб ўтиш ёки ўнг томондаги қатнов қисмига қайтиш учун ҳаракатланиш йўналишини билдиради.
5.35 «Реверсив ҳаракатланиш»
Бир ёки бир неча бўлакларда ҳаракатланиш йўналиши қарама-қарши томонга ўзгариши мумкин бўлган йўл қисмининг бошланишини билдиради.
5.36 «Реверсив ҳаракатланишнинг охири»
5.37 «Реверсив ҳаракатланиш йўлига чиқиш»
5.38 «Турар жой даҳаси»
Йўл ҳаракати қоидаларининг турар жой даҳаларида ҳаракатланиш тартиби ўрнатилган йўлни билдиради.
5.39 «Турар жой даҳасининг охири»
5.40 «Фалокатли ҳолатлар учун кириш йўли»
Йўл ҳаракати ушбу Қоидаларидаги 128-бандда кўрсатилган ҳолатларда фойдаланиладиган йўлни билдиради.
5.41 «Фото- ва видео қайд этиш»
5.42 «Қизил чироқда ўнгга ҳаракатланиш»
Транспорт светофори қизил чироғининг ўнг ёнига 5.42 йўл белгиси ўрнатилган бўлса, транспорт воситаларининг ҳайдовчилари светофорнинг тақиқловчи ишораси ёниб турганда, барча хавфсизлик чораларини кўрган ҳолда ўнгга бурилишлари мумкин. Бунда улар ҳаракат йўналиши бўйича ва бурилаётган кўчани кесиб ўтаётган пиёдаларга ҳамда бошқа транспорт воситаларига йўл беришлари шарт.
5.43 «Радар»
Йўлларда автомобиль ҳайдовчилари белгиланган тезликка риоя этиши радарлар ёрдамида назорат қилинаётганлигини билдирувчи йўл белгиси. Ушбу йўл белгиси белгиланган ҳаракатланиш тезлиги назоратга олинган барча жойларга ўрнатилиши шарт.
Стационар махсус техника воситаларидан фойдаланиладиган жойларда доимий йўл белгиларини, кўчма махсус техника воситаларидан фойдаланиладиган жойларда эса кўчма устунга вақтинчалик йўл белгиларини ўрнатиш кўзда тутилади.
5.44 «Велосипедчилар учун йўлак»
Йўл белгиси қайси ҳаракат бўлаги устига ўрнатилган бўлса, ўша ҳаракат бўлагига таъсир қилади. Йўлнинг ўнг томонига ўрнатилган йўл белгиси ўнг бўлакка таъсир қилади.
5.45 «Велосипедчилар учун йўлакнинг охири»
Аҳоли пунктларидан ташқарида ўрнатилган 5.20.1, 5.20.2, 5.21.1 ва 5.21.2 йўл белгиларидаги яшил ёки кўк ранг кўрсатилган аҳоли пунктига ёки объектга автомагистрал ёхуд бошқа йўл орқали ҳаракатланиш мумкинлигини англатади.
Оқ ранг кўрсатилган объект ушбу аҳоли пунктида жойлашганини англатади.
Аҳоли пунктида ўрнатилган 5.20.1, 5.20.2, 5.21.1 ва 5.21.2 йўл белгиларидаги яшил, кўк ранг кўрсатилган аҳоли пунктига ёки объектга ушбу аҳоли пунктидан чиққандан сўнг автомагистрал ёхуд бошқа йўл орқали ҳаракатланиш мумкинлигини англатади, оқ ранг эса кўрсатилган объект шу аҳоли пунктида жойлашганлигини билдиради.